Als onderdeel van de cursus vleermuizen van Natuurpunt stond er een zeer bijzondere excursie op het programma! Namelijk naar de mergelgrotten in Riemst!

Terwijl je aan een doorgaande weg in Riemst (België) op de rest van de groep van de cursus vleermuizen staat te wachten heb je helemaal niet door hoe dichtbij de mergelgrotten eigenlijk zijn. Je ziet overal huizen staan en sommige liggen wat hoger dan andere huizen. Je zou hier geen mergelgrotten verwachten in ieder geval.

IMG_20190920_202528-2

Maar na een kleine honderd meter kwamen we al aan bij de ingang van de mergelgrotten in Riemst!

IMG_20190920_222205-2

Na enkele meters in de mergelgrotten merk je meteen dat de luchtvochtigheid erg hoog is en dat de temperatuur een stuk lager is dan buiten. De luchtvochtigheid is hoger dan 95% en de temperatuur is ongeveer 12 tot 13 graden Celsius.

IMG_20190920_205124-2

Al vrij snel vliegt er een vleermuis over je hoofd en vervolgens zie je een vleermuis aan het plafond hangen! Wat gaaf om een vleermuis van zo dichtbij te kunnen zien terwijl je hem van alle kanten kan bekijken.

IMG_3396IMG_3398

Terwijl we verder lopen door de grotten komen we nog meer vleermuizen tegen. De meeste vleermuizen die we zien zijn baardvleermuizen.

IMG_3399IMG_3402IMG_3405

De mergelgrotten bestaan uit fossiele resten van wat 70 miljoen jaar geleden een zee was! Wanneer je goed kijkt kom je dus fossielen tegen in de muren zoals stukken van een zee-egel of een schelp. Te bedenken dat de betreffende zee-egel of schelp 70 miljoen jaar geleden hier in de zee leefde! Bijna niet te bevatten!

IMG_3406IMG_3407

Naast fossielen kom je er ook vuursteen (silex) tegen en met een beetje mazzel kom je zelfs kwartskristallen tegen in vuursteen.

IMG_3408

Terwijl we verder lopen door de grotten komen we een dode baardvleermuis tegen.

IMG_3409

Het is lastig om te zien hoe groot de vleermuizen zijn, maar wanneer er links een baardvleermuis en rechts een meervleermuis hangt kun je het verschil wel goed zien qua grootte.

IMG_3414

De grotten zijn nu een natuurreservaat, maar vroeger waren de grotten ook al in gebruik als schuilplek tijdens de beleg van Maastricht, champignonkwekerij en ook als schuilplek tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast werden de grotten ook als koelkast gebruikt, door de constante relatief lage temperatuur ideaal om eten voor langere tijd te bewaren.

Op de wanden zijn diverse schriften te vinden zoals uit het jaar 1748 en 1945!

IMG_20190920_212722-2IMG_20190920_231057-2

Jammer genoeg zijn er nog heel veel sporen te zien van de tijd waarin de grotten als champignonkwekerijen werden gebruikt. Overal kom je nog het zwarte landbouwplastic tegen. Maar naast plastic kom je er ook complete autowrakken tegen!

IMG_20190920_213313-2

Terwijl we weer richting de uitgang van de grot lopen komen we nog meer vleermuizen tegen.

IMG_3431

Eenmaal buiten is goed te zien hoe de vleermuizen naar binnen vliegen door eerst een paar rondjes voor de poort te vliegen en vervolgens naar binnen glippen.

Na deze grot ging de excursie verder naar een tweede grot. Bij de tweede grot moesten we extra stil zijn en zo min mogelijk licht gebruiken aangezien vrijwilligers bezig waren met het vangen van vleermuizen.

Meteen bij het binnengaan van de tweede grot viel op dat er erg veel muggen en andere insecten te vinden waren.

IMG_3433

Daarnaast was er ook veel meer vuursteen te zien dan in de eerste grot.

IMG_20190920_225247-2

In een gang hadden de vrijwilligers een net gespannen zodat de vleermuizen die van buiten naar binnen komen vliegen gevangen kunnen worden. Maar ook de soorten die van binnen naar buiten vliegen worden zo gevangen.

Aan elke zijde van het net zit een groepje van 2 of 3 personen waarbij een vleermuisdetector vaak al verraadt wanneer er een vleermuis aan komt en in het net gaat vliegen. Zodra er een vleermuis in het net vliegt schakelen ze supersnel het licht aan en rennen met een schepnetje richting het vangnet. Nog voor de vleermuis het door heeft zit de vleermuis in een kist met wat meelwormen, zodat de vleermuis geen honger hoeft te lijden!

IMG_3434IMG_3435IMG_3436

Daarop gaan weer alle lichten uit en is het wachten tot er weer een vleermuis wordt gevangen. Dit gaat door tot klokslag half 12 en vervolgens worden de vleermuizen opgemeten en gewogen.

Was het al super om de vleermuizen van dichtbij te kunnen zien terwijl ze aan het plafond hingen kregen we de vleermuizen nu echt van dichtbij te zien terwijl ze op naam gebracht werden, opgemeten en gewogen werden.

IMG_3441IMG_3442

Vleugels worden opgemeten, met een lampje worden de vleugels beschenen om te zien of ze niet beschadigd zijn, geslacht en soort wordt bepaald en aan de tanden kunnen ze zien of het een jong of oud exemplaar is.

Terwijl de ene soort gewoon lijkt te slapen terwijl hij gemeten en gewogen wordt. Zo laat een soort als de Bechsteins vleermuis duidelijk zien dat hij liever wil rondvliegen dan opgemeten en gewogen worden.

IMG_3449

De meeste vleermuizen vliegen meteen weer weg nadat ze gemeten en gewogen zijn maar sommige hebben wat meer tijd nodig om weer weg te komen. Deze ‘trage’ vleermuizen worden in een hoekje of kiertje gelegd zodat ze in alle rust kunnen wegvliegen wanneer ze dat willen.

IMG_3452IMG_3454

Nadat alle vleermuizen gemeten en gewogen zijn was het tijd om mee te helpen opruimen en helaas was daarmee ook de excursie klaar.

Het was heel bijzonder om zo door de mergelgrotten te lopen, de vleermuizen aan de wanden te zien hangen maar nog fraaier was het om de vleermuizen van zo dichtbij te kunnen zien! Een hele bijzondere ervaring!